KUTLU DOĞUM HAFTASI

NEBİLER BİLE SENDEN MEDET İSTER

Sevdim seni mabuduma canan diye sevdim

Bir ben değil âlem sana hayran diye sevdim

Evlad-ü iyalden geçerek ben ravzana geldim

Ahlâkını methetmede Kur'an diye sevdim

Kurbanın olam şah-ı resûl sen kovma kapından

Didarına müştak olacak Yezdan diye sevdim

Mahşerde nebiler bile senden meded ister

Gül yüzlü melekler sana hayran diye sevdim

Anonim

OSMANLI'DA HAT SANATI
Anadolu'da bir söz vardır "Kuran-ı Kerim, Arabistan'da çıktı, Mısır'da okundu, İstanbul'da da yazıldı" derler.
Bu sözü adeta hayata geçirircesine Osmanlı döneminde Hat sanatı oldukça gelişmiş ve altın dönemini yaşamıştır. Hat sanatı kamış kalem ve is mürekkebinin işbirliğiyle insan elinin vücuda getirdiği bir çizgi saltanatıdır. Bu mucizevî yazıya hak ettiği emeği vermek ise Osmanlı Türklerine nasip olmuştur.


Adeta ellerinden gül dökülen Anadolu'nun nadide ustalarından Amasyalı Yakutü’l-Musta’sımî, sülüs, nesih, muhakkak, reyhânî, tevki ve rıkâ olmak üzere altı yazı çeşidinin kurallarını toplayarak başarıyla uygulamıştır. Güzelim Osmanlı hattatları, bu yazılardan en çok nesin ve sülüs’u sevmiş ve kullanmıştır.
Amasyalı Şeyh Hamdullah, nesih ve sülüs yazılarının en seçkin örneklerini vermiş ve uzun yıllar diğer Türk hattatların örnek aldığı, izinden gittiği bir sanatçı olmuştur.
Ahmet Karahisarî, Yakutü’l-Musta’sımî’nin yazı üslûbunu yeniden canlandırmışsa da, Türk hattatları, onun ölümünden sonra yeniden Şeyh Abdullah’ın üslûbuna dönmüşlerdir.
Türk hattatların yazdığı Kur’an-ı Kerîm’lerin ana metinlerinin hemen hemen tümü nesih yazı, büyük yazılar ve başlıklar ise genellikle sülüs yazı ile yazılmışlardır. Kur’an yazısını geliştiren ve doruğuna ulaştıran Hafız Osman’dır.
Türk hat sanatı, diğer sanat dallarının tersine gelişimini 19.yy’da da sürdürmüş, kendini dış etkilerden korumuştur. Celî sülüs yazıyı geliştiren Mustafa Rakım ve onu izleyen Sami Efendi, Kazasker Mustafa İzzet Efendi ve bir İran yazı türü olan Ta’lik yazıyı yeğleyen Yesarizade Mustafa İzzet Efendi gibi hattatlar, yazı sanatını geliştirmişlerdir.
Osmanlı'da yazı sanatı, yalnızca kitap yazılarıyla sınırlı kalmamış. Ender rastlanan eserleriyle  gelişmesini duvarlara asılan levhalarda, cami ve başka yapıları süsleyen yazılarda, çeşitli yerlerdeki kitabeler ve padişah tuğralarında da sürdürmüş. Bu alanlarda da seçkin eserler verilmiştir.
XV. asrın ikinci yarısından beri kullandığımız Ta’lik yazısınnı bizde akademik olarak ele alınışı, İran’ın mâruf Ta’lik üstadı İmâdü’l-Hasenî’den sonra olmuştur. Türk hattatları bu üslûbu öylesine benimsemişlerdir ki, üstün başarı gösterenlere imâd-ı Rûm (Anadolu’nun imâdı) denilmesi adet olmuştur.
Görülüyor ki, yazı sanatımızda devamlı bir süzülüp arınma ve üsluplaşma vardır ve bunlar esas bozulmadan yapılmıştır (Anonim)

 HACI ABDULLAH LOKANTASI

İstanbul'un her köşesi bir tarih kokuyor. Geçtiğimiz günlerde Beyoğlunda, İşletme ruhsatı Sultan II. Abdülhamit Han tarafından verilen Hacı Abdullah lokantasında yemek yedik.
1888 yılında açılan damak tadına ve göze hitab eden Hacı Abdullah lokantasının tarihten gelen eski gelenk ve göreneklerini yaşatarak, usta çırak ilişkisinin en ustaca yaşandığını gördüm. Biz Türk'lerde et yemekleri bir kültürdür.

Öyle tahmin ediyorum ki en iyi etli yiyeceklerin de bizde olduğunu düşünüyorum. Bu çeşitlerin ve renklerin en güzel örneklerini ise ustaca işlendiği ve hayata geçirildiği yerin ise Hacı Abdullah Lokantası olduğunu gördüm.
Yemek çeşitlerinin lezzeti sadece yerel halka değil yabancı konukların da dikkatini hayli çekmiş durumda.

Çeşitli ülkelerden gelen resmi ve özel heyetler, "Abdullah Efendi”de ağırlanırmış. 1915 yılında ise Abdullah Efendi Lokantası, Karaköy Rıhtımı’ndan Beyoğlu’na taşınır. İstiklal Caddesi üzerinde bulunan Rumeli Han’ın zemin katında hizmetine devam eder. Abdullah Efendi burada da Usta Çırak ilişkisi çerçevesinde işine devam eder.

 SULTAN 2. BAYEZIT 
(1448-1512)

Sekizinci Osmanlı padişahıdır. Küçük yaştan itibaren büyük bir ihtimamla yetiştirilmiştir, henüz yedi yaşında iken, Hadım Ali Paşa’nın nezaretinde Amasya valiliğine tayin edilmiştir. Böylece üstün bir devlet adamı olarak yetişmiştir. 2. Bayezıt Han, üstün bir devlet adamı olduğu gibi, aynı zamanda sanatkâr bir mizaç ve şahsiyete de sahiptir. Bestekâr şair ve hattat olarak da temayüz edilmiştir. 

Sultan Fatih devrinde başlamış olan ilmi çalışmalar, Bayezıd-i Veli’nin ince anlayış ve zekası ile inkişaf etmiş, diğer İslam memleketlerindeki alim ve ariflerle de alakadar olunmuştur. Herat’ta bulunan Molla Cami Hazretleri ile Buhara’daki Nakşibendî dergâhının şeyhi ve müritlerine şahsi mülkünden maaş bağlamıştır. Hace Abdülhadi’yi İstanbul‘a davet etmiş ve çok ikramda bulunmuştur. 

Sultan 2. Bayezıd, veli ünvanıyla anılacak kadar mütedeyyin ve perhizkâr bir hayat sürer. O kadar ki, Bayezıd Camisi’nin açılışında etrafındakilere dönüp: ’Her kim müddet-i ömründe ikindi ve yatsı namazlarının sünnetlerini terk etmemiş ise, cemaate o imamlık etsin’’ der ve derya misali cemaatten ses çıkmayınca : ’’Elhamdülillah, hazarda ve seferde cemi sünnetleri dahi terk etmedik’’ deyip imamete durduğunu rivayet ederler.

İkinci Bayezıd’ın veliliği için hoş bir hikâye daha anlatılır. Güya Bayezıd Camisi’nin kıble istikametini tesbiti için mimar Sultan Bayezıd’e, kıbleyi nereye koyacağını sorar. O da mimara ayağına basmasını söyler. Bu emri yerine getiren mimar, karşısında Kâbe’yi görür. Bu vakayla halk arasında, bu caminin İstanbul’da kıblesi en doğru olan cami olduğu rivayet edilir yayılır ve diğer camiler buna göre kıblelerini düzenlerler. Sultan Bayezıd Han, kendi adıyla anılan bu cami-i şerifin inşaatında, sık sık gelip bizzat bedenen de çalışırdı. Bu çalışmaları sırasında bir gün, , ustalardan birinin duvarı gayet süratle örüp, yükselmesi dikkatini çekdi. Alakayla bakınca şairin :’’Ehli-dil birbirini bilmemek insaf değil’’ ifadesi vechile, O’nun Hızır - aleyhisselam - olduğunu anladı. Hemen yanına varıp o’nu yakaladı ve elini sıkı sıkıya tuttuktan sonra: ‘’Her namaz vaktinde bu camiye uğrayacağına söz vermezsen. Şimdi bağırır ve Hızır’ ı yakaladığımı bütün cümle âleme ilan ederim!’’ dedi. Hızır Aleyhisselam. Özür beyan etti, işlerinin çokluğunu ileri sürerek, böyle bir külfetten af edilmesini diledi. Fakat Veli Bayezıd, her namaz vaktinde uğramak iddiasını, günde bir defa uğramak şeklinde hafifleştirdiyse de, Hızır Aleyhisselam, buna da razı olmadı. Nihayet, haftada bir kere uğramak şeklinde talebini kabul etmesi üzerine Bayezıd-i Veli, Hızır –aleyhisselam-‘ı serbest bıraktı.

2. Bayzeıd, kendisiyle çok iyi dost olan hak dostu Baba Yusuf’u Hacc’a uğurlamak için atağına kadar gider. Ona bir miktar altın teslim der :’’ Bu elimle kazandığım helal kazançtır. Bu altınları Ravza-i Tahire’nin kandilleri için harca. Allah Resulü’ nün yanına varınca .’Ey Allah’ın Resulü, günahkar kul Bayezıd’ın sana selamı var, bu altınları türbein kandillerine yağ alınması için gönderdi. Kabul buyurursanız’de’’der... Mescid-i Nebevi’nin kandillerinin yağı, uzunca bir müddet bu altınları alınır. 2. Bayezıd bu altınları almış, kendi eliyle yaptığı el işlemlerini, pazarda gizlice sattırarak biriktirmişidir.

(Kaynak: Osmanlı Padişahlarında Peygamber sevgisi -  Cemalnur Sargut)

ABDÜLHALUK GÜJDEVANİ HAZRETLERİ
Abdülhâlik-ı Gucdüvânî hazretleri Buhara’ya yaklaşık 30 km. uzaklıktaki Gucdüvân köyünde dünyaya geldi. Babası İmam Mâlik hazretlerinin neslinden gelen zâhirî ve bâtınî ilimleri iyi bilen âlim bir veliydi. Adı “Malatyalı Abdülcemil İmam” idi.
Bu zat, Malatya sultanının yeniden tahta dönmesinde çok etkili bir rol üstlenmişti. Bu yüzden 113 yaşında olmasına rağmen sultan, kızıyla onu evlendirdi. Bu evlilik döneminde Abdülcemil İmam hazretleri, Hızır aleyhisselâm ile buluştu. Hızır aleyhisselâm, ona bir erkek evlât sahibi olacağını, adını ise “Abdülhâlik “ koyması gerektiğini söyledi.
Abdülcemil İmam hazretleri bu görüşmeden bir müddet sonra Malatya’dan ayrıldı. Ailesiyle birlikte Buhara’ya yerleşti. Abdülhâlik-ı Gucdüvânî hazretlerinin ilk medrese tahsili aldığı yer de burası oldu; Buhara…
Abdülhâlik-ı Gucdüvânî (k.s) Buhara’da devrin en önde gelen âlimlerinden Şeyh Allâme Sadreddin’den özel tefsir dersleri aldı. Ayrıca Buhara’nın diğer tanınmış âlimlerinden Kur’an, tefsir, hadis, fıkıh, itikad gibi zâhirî ilimlerini medresede tamamladı. Ancak onun gönlü, mâna âlemiydi. Âdeta onda mâneviyata yatkınlık doğuştan idi.
Abdülhâlık Güjdevanî hazretlerinin ebediyen değerini kaybetmeyecek altın değerinde tavsiyeleri vardır. Güjdüvani hazretlerinin mânevî oğulları Şeyh Evliyâ Kebir´e yaptığı nasîhatlerinden her biri bütün müslümanlar için birer kıymetli inci değerinde düsturlardır.
Güjdevani hazretlerinin müridi Hacı Evliya'yı Kebir'e nasihatının ayrıntıları şöyledir:
 1- Takvayı kendine şiar edin ahvalini murakabe et hatalardan korku üzere ol Allah (c.c) hukukunu ve Rasulullah(s.a.v) ahdini ifa eda eyle Allah’ın celalinden kork ki bir gün hesap için onun huzurunda durdurulacaksın.
2- Kuran okumayı,öğretmeyi elden bırakma zahiri(şeriatı)batini(tarikatı)da kuranda ara kuranı gizli ve aşikar ibret ve tefekkürle gözyaşıyla oku.Her halini kurana döndür ve benzet zira Cenabı Hakkın halk içinde hücceti kurandır.
3- İlim öğretmekten bir gün bile uzak kalma bilhassa fıkıh,hadis ve tefsir oku.Cahil sofu ve mutasavvıflardan uzak ol ki onlar din yolunun hırsızları ve ahiret yolunun haramileridir.
4- İlmin yanında edebide öğren edepsiz Rabbinin Lütfün dan mahrum kalır.Edepli ol halka cidal etme iyi huyla geçim eyle kimseyi hor görme bütün mahlukata büyüğe,küçüğe merhamet eyle.
5- Sünnet-i seniyye ye sımsıkı sarıl Selef-i Salih-in izini takva imamlarının yolunu takip et.Bidat ehlinden uzak ol ki bidatler sapıklıktır.Ehli sünnet Vel-cemaatten ayrılma.
6- Gece gündüz çok namaz kıl.Farzları cemaatle edaya itina göster.Mümkün mertebe imam ve müezzin olma.Evin mescid mescitte evin olsun.
7- Daima çokça oruç tut ki oruç kalkandır insanı korur.
8- Başkanlık ve reislik isteme zira kim baş olmayı severse ona ehli tarik demek layık olmaz.Kimseye sana hizmet etmesini isteme.Kadılık ve müftülük gibi meşru hizmetler bile olsa herhangi bir mevki makam ve memuriyet talip olma.
Devlet adamlarının kapısından medet umma.
9- Kimseden bir şey isteme bütün yaratılmışlardan umut ve tamahını kes sadece Allah’tan iste ve ona tevekkül et.
10-  Birinin övmesiyle mağrur kötülemesiyle de mahzun olma halkın kötülemesi de övmesi de nazarın da müsavi olsun.
11- Dünyaya aldanma ahirete rağbet eyle ziynetin daima züht olsun ahiretin gamını çek ölümü çok an.
12- Yeme ve içmeyi azalt az uyu az konuş.Yemeğe ihtiyaç duymadıkça yeme sebep ve mazeret olmadan söz söyleme uyku galebe çalmadan uyuma galebe çalarsa biraz uyu ki ibadetini iyi yapasın.Dilini tut konuşursan hayır söyle halka daima nasihat et doğruyu söyle ve korkma daima haktan yana ol.
13- Helal ye mecbur kalmadıkça şüpheli şeylerden sakın.Dünyalıktan iki somuna razı ol.Helal lokma bütün hayrın anahtarıdır.Yarın için rızkını biriktirme Allah’ın rızka kefil olduğunu bil ve ona güven.
14- Ana-Baba ve şeyhinin hukukunu gözet ki hak Teala da seni hıfz eylesin.Şeyh müridine babası gibidir hatta ondan daha yakın daha müşfiktir çünkü Allah’a yaklaştırır.
15- Seyahat eyle ki nefsin hor olsun.
16- Helal giyin ve dışını süslemeye bakma ki dışı süsleme iç haraplığının ve iflasın alametidir.
17- Musikili toplantılarda fazla bulunma ki bu zamanla kalbi öldürür.Sema-ı da inkar etme ki onun erbabı vardır.
18- Çok gülme gülmek gaflettendir.Kalbi öldürür.Allah’ın mekrinden de emin olma kalbin kırık,benzin hasta,gözlerin yaşlı,duan tazarrulu olsun.
19- Amelin halis olsun Allah’ın gazabından kork rahmetinden de ümit kesme korku ile ümit arasında yaşa ki tarikat yolcularına yakışan budur.